تبلیغات
دانشجو Bia2univ - روش های مبارزه با علف های هرز-بخش دوم
تاریخ : سه شنبه 15 بهمن 1392 | 08:12 ب.ظ | نویسنده : مهرداد كرمی

روشهای مبارزه یا کنترل علفهای هرز-بخش دوم

مبارزه بیولوژیکی

در این روش ، معمولا از یک حشره یا پاتوژن گیاهی برای مبارزه با علفهای هرز استفاده می‌کنند. شرایط لازم برای کنترل بیولوژیکی این است که عامل کنترل بایستی در روی میزبان بطور اختصاصی زندگی کند. اگر عامل کنترل حشره باشد آن حشره بایستی قادر به انتشار - تکثیر و زنده ماندن در شرایط جدید آب و هوایی باشد. نکته دیگر اینکه بایستی جمعیت علف هرز و عامل کنترل در مقیاس پائین تثبیت شود. و دیگر اینکه با بررسی‌های آزمایشگاهی قبلی ، بی‌خطر بودن حشره مورد نظر و عدم امکان تغییر میزبان به گیاهان زراعی منطقه به اثبات رسیده باشد.

از عوامل دیگر مبارزه بیولوژیکی برعلیه علفهای هرز ، ماهیها می‌باشند. این ماهیها برای مبارزه بیولوژیکی در مزارع غرقاب برنج بکار می‌روند. همچنین در مبارزه بیولوژیکی برعلیه علفهای هرز آبی ، از مرغان آبی و حلزونها نیز استفاده می‌شود. در مبارزه بیولوژیکی از حیوانات گیاهخوار مانند گوسفند - بز - گاو برای مبارزه با علفهای هرز استفاده می‌شود. گوسفند و بز علفهای هرز پهن برگ و درختچه‌ها را خورده و زمینه را برای چرای گاو بر روی علفهای هرز نازک برگ مرتعی آماده می‌کند. در روش مبارزه بیولوژیکی علیه علفهای هرز عده‌ای موافق و عده‌ای مخالف این روش مبارزه می‌باشند. موافقان معتقدند که در این روش از مواد شیمیایی استفاده نمی‌شود و فقط یکبار پخش حشرات برای مبارزه با علفهای هرز کافی است. مخالفان این روش می‌گویند که این روش مبارزه علفهای هرز را صد در صد کنترل نمی‌کند و عوامل مناسب برای استفاده در کنترل بیولوژیک علفهای هرز نایاب هستند.

مبارزه شیمیایی

این روش مبارزه در عمل بیشترین قسمت از مبارزه با علفهای هرز را تشکیل می‌دهد. در این روش مبارزه ، از سموم شیمیایی یا علف کش‌ها برای کنترل علفهای هرز استفاده می‌کنند. واژه علف‌کش به هر نوع ماده شمیایی اتلاق می‌شود که برای از بین بردن یا کم کردن رشد علفهای هرز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در روش مبارزه شیمیایی نیز عده‌ای موافق و عده‌ای مخالف این روش مبارزه می‌باشند.

موافقان این روش مبارزه معتقدند که استفاده از علف کش در مقایسه با وجین با دست مقرون به صرفه است و نیز می‌گویند که با استفاده از علف کش‌ها از فرسایش خاک و ازبین رفتن خاک جلوگیری می‌شود. مخالفان این روش می‌گویند که استفاده از علف کش ممکن است باعث مسمومیت فرد سمپاش و افراد مجاور شود و نیز باقی مانده سموم در مواد غذایی خطرات زیادی را دربر دارد. علف کش‌ها را براساس زمان مصرف - ساختمان شیمیایی آن به انواع مختلف تقسیم بندی می‌کنند.

مبارزه زراعی

رعایت دوره تناوب از مهمترین روشهای مبارزه زراعی است. دوره تناوب عبارتست از استمرار زراعتهای گوناگون در طی سالهای متوالی در یک زمین. لازم به ذکر است که علهای هرز به دو دسته عمومی و اختصاصی تقسیم می‌شوند. علف هرز عمومی‌بدون توجه به نوع گیاه میزبان در اکثریت مزارع دیده می‌شود. علف هرز اختصاصی مختص گیاهان خاص از گونه های گیاهی است.

طبیعی است در مورد علفهای هرز اختصاصی کشت متوالی یک نوع گیاه در چندین سال باعث طغیان علفهای هرز خاص آن گیاه می‌شود. بنابراین رعایت دوره تناوب موجب کاهش جمعیت علفهای هرز می‌شود. مثال برای دوره تناوب کشت یک سال سیب زمینی سپس کشت یکسال چغندر قند و سپس کشت یکسال گیاه علوفه‌ای.

مبارزه مکانیکی

سوزاندن علفهای هرز و چیدن علفهای هرز و وجین کردن علفهای هرز از روشهای مهم مبارزه مکانیکی است. وجین علفهای هرز با ریشه کن کردن علفهای هرز همراه است ولی چیدن علفهای هرز با حذف بخشی از قسمت هوایی گیاه انجام می‌شود. امروزه وجین علفهای هرز توسط ماشینهای کشاورزی مانند کولیتواتورهای ردیفی و کولیتواتورهای دوار در مزرعه صورت می‌گیرد.

 

روشهای كنترل علفهای هرز

كنترل  علفهای هرز بایستی براساس یك برنامه مدیریت مبارزه تلفیقی باشد ، و هدف آن تركیب تكنیكهای مخصوص كنترل علفهای هرز برای رسیدن به یك سطح اقتصادی با حداقل استفاده از سموم شیمیائی ، لذا كنترل علف های هرز همراه با روشهای پیشگیری نظیر

- انتخاب بذر پاك

- تهیه مناسب زمین

- كشت گیاهان زراعی رقابت كننده با علفهای هرز

- تاریخ كاشت مناسب

سبب كاهش مصرف بیش از حد علف كشها می شود

انتخاب مناسبترین روش در كنترل علفهای هرز یك محصول زراعی یا باغی ، به تجارب محلی ، وجود نیروی انسانی ، امكانات و وسائل ماشینی و وجود انواع علف كشها بستگی دارد

تناوب زراعی

تناوب زراعی عبارت است از تعویض نوع كشت در یك قطعه زمین در فصول متوالی ، این طریقه نه تنها باعث كنترل علف های هرز می گردد بلكه در مبارزه با آفات و بیماریها كمك می كند

 

ایجاد پوشش Mulching

 

   ایجاد پوشش عبارت است از عمل پوشانیدن خاك به وسیله یك لایه سطحی از موادی كه مانع رسیدن نور به سطح خاك شود و بدینطریق از رشد و نمو اغلب علفهای هرز جلوگیری می نمایند .

 همچنین این روش به عنوان محافظ رطوبت خاك به كار می رود . موادی كه مورد استقاده قرار می گیرند ممكن است مواد آلی نظیر پوست درخت خرد شده ، كلش خانواده گرامینه ، برگ درختان مختلف ، یا ورقة پلاستیكی سیاه باشد ، پلی اتیلن سیاه به علت هزینه سنگین و دوام كم در برابر نور و گرما ، معمولاً در اراضی كوچك كه دارای گیاهان زراعی با ارزش بالا هستند ، استفاده می شود

 

   ضدعفونی خاك Soil Fumigation 

 

ممكن است بذور گیاهان هرز را ، در قسمت محدودی در داخل خاك ، قبل از كاشت در اثر ضدعفونی كردن خاك با یك گاز سمی مانند متیل بروماید ، از بین برد .

برای این منظور ابتدا خاك شخم زده می شود و آماده برای كشت می گردد و بوسیله یك ورقه پوششی جهت محبوس كردن هوا پوشیده شده و ماده ضدعفونی كننده زیر ورقه پوششی تزریق می گردد. ورقه پوششی را نباید به مدت چند روز از روی زمین حركت داد ، سپس از برداشتن ورقه پوششی از روی خاك ، حداقل باید 10 روز قبل از كشت ، خاك را در جریان هوای آزاد قرار داد.

میتل بروماید خیلی سمی است لذا عمل ضدعفونی با این ماده فقط باید بعهده كارگران كاملاً متخصص گذاشته شود

 

 Soil – Solariation استفاده از حرارت آفتاب در خاك

 

روشی غیرشیمیائی كه اخیراً برای ضدعفونی خاك مورد استفاده قرار گرفته و به نظر می رسد امیدبخش باشد 

در این روش به عمداً درجه حرارت خاك مرطوب را تا حدی بالا می برد كه باعث از بین رفتن بذور علفهای هرز و یا مانع جوانه زنی آنها شده و گیاهك را از بین می برد .

این روش بوسیله  قرار دادن یك ورقه پلی اتیلن شفاف ، روی زمینی كه خوب شخم خورده و مرطوب باشد ، انجام می گیرد و به مدت 5 تا 6 هفته در طول گرمترین ماههای سال روی زمین نگهداشته میشود .  لوله ای در زیر سرپوش قرار می دهند كه در موقع خشكی ، خاك را به طور قطره ای آبیاری می كنند و بعد از برداشت ورقه پوششی ، می توان در آن خاك با كمال اطمینان گیاه كشت كرد.

 

مبارزه مكانیكی با علفهای هرز

كنترل مكانیكی  علفهای هرز عبارت است از بین بردن علفهای هرز با وسایل گوناگون كه شامل

- وجین دستی

- كولتیواتور زنی 

- شخم و دیسك اجرا می شود

در این روش باید دقت كرد تمام علف های هرز از بین برده شود و ریشه و سایر اندامهای هوائی گیاهان زراعی صدمه نبینند

این روش اغلب در مرحله اولیه رشد گیاهان زراعی بكار می رود و برای كنترل علفهای هرزی كه نسبت به علفكش های شیمیائی مقاوم هستند روش مناسبی است .

 

مبارزه شیمیائی

 

یكی از روشهای كنترل علفهای هرز است كه با استفاده از علف كش های رایج می توان با یكی از روشهای زیر علفهای هرز را كنترل نمود.

 

علفكش های خاك مصرف

موقعی است كه علفكش در روی خاك به كار برده شود و بوسیله ریشه های گیاه و گیاهك ضمن رشد و نمود در خاك ، جذب می گردد.

بیشتر علفكش هایی كه به این طریق استفاده می شود . 

اثر مداوم آنها روی جوانه زنی علفهای هرز بستگی به درجه پراكندگی و تجزیه آنها دارد.

این عفلكش ها به نام علفكش های پایا نامیده می شود.

 

علفكش های قبل از بذرپاشی یا قبل از كشت نشاء

روشی است كه علف كش قبل از كشت یا نشاء كردن گیاهان زراعی به كار برده می شود. ممكن است علفهای هرز جوانه زده باشند ، در اینصورت می توان علفكش تماسی یا سیستمیك به كار برد ، یا ممكن است علفهای هرز هنوز جوانه نزده باشند در اینصورت سمپاشی خاك توصیه می شود  .

سمپاشی پیش رویشی  Pre - Emergence Treatment  

روشی است كه علفكش بعد از كشت گیاهان زراعی و قبل از جوانه زدن و خارج شدن آن از خاك به كار برده میشود.

در این طریقه ممكن است از علفكش  تماسی ، سیستمیك یا پایدار استفاده كرد.

اصطلاح قبل از جوانه زدن ، ممكن است در رابطه با جوانه زدن علفهای هرز نیز به كار رود و این ممكن است موجب اختلاف گردد. برای جلوگیری از ابهام روشن كردن این موضوع كه قبل از جوانه زنی مربوط به گیاهان زراعی یك علف هرز است مهم باشد .

سمپاشی پس رویشی  Post – Emergence Treatment

روشی است كه علفكش بعد از سبز شدن گیاهان  زراعی در خاك مصرف می گردد.

سمپاشی برگی ، بوسیله علفكش های تماسی ، سیستمیك ، و پایدار می تواند انجام شود.

سمپاشی پس رویشی نیز ممكن است هم به گیاهان زراعی و هم به علفهای هرز مربوط باشد

  سمپاشی عمومی Overall Treatment 

روشی است كه علفكش به طور یكنواخت روی همه مزرعه پاشیده می شود




طبقه بندی: علفهای هرز، 
دنبالک ها: بخش اول،  

  • paper |